Verschillende vertaaltechnieken

Vertalen kan op verschillende manieren gedaan worden. In ieder geval is het doel van elke vertaling om een boodschap van de ene taal te transporteren naar een andere taal. Het simpelweg vertalen van een tekst kan veel valkuilen bevatten. Deze komen bijvoorbeeld voort uit verschillende culturele contexten of is de boodschap gericht op een select gezelschap. Ten tijde van de tekst kan er een belangrijke gebeurtenis hebben plaatsgevonden waar indirect op gedoeld wordt of juist in de tijd van de lezer is er een actuele gebeurtenis. Zulke valkuilen kunnen de betekenis van een tekst zeer veranderen, wat dan al niet te denken aan een algemene, foutieve opvatting of een aangepaste tekst. Hier mee kan op verschillende manieren mee om gegaan worden. In de vorm van een tekstgerichte, een vormgerichte of een betekenisgerichte vertaling.

Een tekstgerichte vertaling is een letterlijke vertaling van de tekst. Er wordt geen ruimte geboden voor enige creatieve inspraak van de vertaler waardoor er geen creatieve vervorming door de vertaler kan op treden. Door middel van het spel van de juiste vertaling voor woorden te vinden, wordt er geprobeerd om zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke tekst te blijven. Waar de keus van de woorden voor de vertaling de brontekst zo veel mogelijk omvatten. Beeldspraken, woordspelingen, rijmende teksten, enzovoort, verliezen hier grotendeels hun creatieve invulling en worden zeer afgevlakte teksten waar slechts een afdruk van de oorspronkelijke creativiteit in verwerkt is. Tevens kan er betekenis verloren gaan door middel van de genoemde valkuilen.

Een vormgerichte vertaling is bijna hetzelfde als een tekstgerichte vertaling alleen wordt er in deze vorm van vertaling ook de beeldspraken, de woordspelingen en het rijm vertaald naar de doelcultuur.

Een betekenisgerichte vertaling verschilt van de twee vorige soorten door de creatieve inspraak van de vertaler. In de betekenisgerichte vertaling mogen de zinnen overgezet worden tot vormen waar in het eerste geval geen overeenkomst is tussen de brontekst en de vertaling. In deze vertaling wordt er voor gezorgd dat de vertaling de volledige boodschap overbrengt in samenspraak met de doelcultuur, doelgeschiedenis en het soort doellezer.

Het PCP maakt gebruikt van een tekstgerichte vertaling. Dit heeft als nadeel dat er voor de beginnende lezer veel onduidelijkheid is en de betekenis hem grotendeels ontgaat, maar de ervaren lezer zal deze precieze vertaling waarderen. Uiteindelijk is een letterlijke vertaling beter dan een vormgerichte omdat deze betekenis verloren kan laten gaan in de vorm. Terwijl een betekenisgerichte vertaling voor dezelfde valkuilen veroorzaakt als de brontekst, waardoor er dus in de loop van de tijd weer een betekenisgerichte vertaling nodig is.



Wilt u samenwerken mail dan naar DjangoVaal@toegangtotinzicht.nl