Vertalen in het kader van het PCP



Doel

Het doel van het vertalen van een toespraak in het kader van het PCP is om een zo letterlijke vertaling als mogelijk te maken. We moeten erop vertrouwen dat de overgeleverde teksten correcte weergaven zijn van het gesproken woord van de Boeddha en dat zij geen verdere toevoegingen nodig hebben. Dit zal ook tot uiting komen in de vertalingen van het PCP. Daarom verwachten wij dat vertalers er alles aandoen om deze doelstelling na te komen. Om deze doelstelling te bevorderen is dit documentatiegeschrift tot stand gekomen.

Het vertalen

Voor allereerst men begint met het eigenlijk vertalen wordt er verwacht dat de vertaler beide talen beheerst (Pali-Nederlands, Engels-Nederlands, ????? -Nederlands). Vertalingen uit de brontaal worden geprefereerd, daarom is het ook mogelijk om via het PCP een online cursus Pali te volgen (zie hier voor: Leer Pali). Vervolgens wordt een gedegen kennis van het Boeddhisme verwacht, waarin een specialisatie in het Theravada Boeddhisme zeer bevorderlijk is aangezien elke traditie werkt met verschillend woordgebruik. Ten slotte is enig begrip over verschillende manieren van vertalen ook handig (zie hier voor: Vertaaltechnieken).

Voor het vertalen is het verstandig om eerst even enkele dingen op een rij te zetten. Dit kan men doen door bijvoorbeeld dit schema in te vullen:

Schema:
Naam (numerieke plek van de toespraak):
Bronnen:
Vertaler:
Structuur van de tekst:
Omgang met de tekst:

Omgeving:
Toehoorders:
Doel:
Waarde:

Ingevuld:
Naam (numerieke plek van de toespraak): Mulapariyaya - De Wortel van Alle Dingen (MN001)
Bronnen: www.accesstoinsight.org, Asoka
Vertaler: Django Vaal
Structuur van de tekst: inleiding, vier blokken met herhalingen, slot.
Omgang met de tekst: omdat de tekst heel veel herhalingen bevat is het belangrijk dat de stukken die herhaald worden uiterst precies en overdacht vertaald worden.

Omgeving: Buiten in de schaduw onder een boom
Toehoorders: de monnikengemeenschap
Doel: de toehoorders wordt deze uiteenzetting over de wortel van alle fenomenen toegesproken zodat zij er volledig begrip van krijgen. De uiteenzetting wordt gegeven zodat de mensen door het dualistische kijken heen zien om tot de werkelijke wortels van het lijden te komen.
Waarde: van zeer grote waarde aangezien het een belangrijke mentale verandering ten op zichtte alle dingen tot gevolg kan hebben, na overdenking.

In ieder geval is het goed om even zo iets in gedachten te nemen, zodat de tekst gestructureerd wordt in je hoofd wat het vertalen vereenvoudigd.

Tijdens het vertalen wordt er verwacht dat men gebruik maakt van verschillende bronnen om de zuiverheid te behouden (zie hier voor: Bronnen). Indien men verschillende vertalingen tegenkomt, moet dat kenbaar worden gemaakt door middel van een voetnoot met de alternatieve vertaling. Ook moet het commentaar beperkt blijven tot het hoogstnoodzakelijke zoals: verschillende vertalingen, bij letterlijke vertalingen die ook als een naam opgevat kunnen worden, een andere verwoording van een zin of zinsdeel en andere technische toevoegingen die geen verschuivingen in de betekenis tot stand brengen. Om dit laatste te onderstrepen wordt er dus verwacht dat de vertaling zonder verwijzingen naar centrale leerstellingen, andere toespraken, uiteenzettingen van centrale leerstellingen, plaatjes, uitleggend commentaar (en daardoor een vernauwend effect veroorzaakt) en andere, niet hoogstnoodzakelijke toevoegingen.
Wanneer tijdens het vertalen vragen en/of verwarringen op komen bij de vertaler dan moet dit kenbaar worden gemaakt om in overleg tot een oplossing te komen oftewel wordt dit duidelijk gemaakt in een voetnoot. Voor nog andere, kleinere regeltjes wordt doorverwezen naar de voorschriften van het PCP (zie hier voor: Voorschriften).

Na het vertalen is het noodzaak om nog eens helemaal de brontekst door te lezen en daarna de vertaalde tekst. Er moet gecontroleerd worden of de boodschap en de betekenis van de tekst zoals hij is, overgebracht is naar de vertaalde tekst. Ga ook nog eens met een spellings- grammaticacontroleprogramma over de tekst zodat in ieder geval de grootste typo's eruit zijn.

Als u dan tevreden bent met de tekst, kunt u deze mailen en wordt de tekst zo spoedig mogelijk geplaatst.



Wilt u samenwerken mail dan naar DjangoVaal@toegangtotinzicht.nl