Khajjaniya Sutta

In De Ban Zijn Van Toespraak

Vertaler Pali: Thanissaro Bhikkhu
Vertaler Engels: Django Vaal [PCP]
Bron: http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn22/sn22.079.than.html, http://www.sleuteltotinzicht.nl/wbk.htm, Asoka, Buddhist Dictionary

In Savatthi: "Monniken, alle asceten en brahmanen die hun veelvuldige, vorige levens met inspanning herinneren, herinneren zich de vijf groepen van hechten (khandha), of een groep ervan. Welke vijf?

Wanneer zij zich zo herinneren met inspanning "ik was één met zo'n vorm (rupa) in het verleden", is diegene slechts vorm aan het herinneren.
Wanneer zij zich zo herinneren met inspanning "ik was één met dergelijke gevoelens (vedana) in het verleden", is diegene slechts gevoelens aan het herinneren.
Wanneer zij zich zo herinneren met inspanning "ik was één met zo'n perceptie (sanna) in het verleden", is diegene slechts perceptie aan het herinneren.
Wanneer zij zich zo herinneren met inspanning "ik was één met dergelijke kammische formaties (sankhara) in het verleden", is diegene slechts kammische formaties aan het herinneren.
Wanneer zij zich zo herinneren met inspanning "ik was één met zo'n bewustzijn (vinnana) in het verleden", is diegene slechts bewustzijn aan het herinneren.

En waarom noem je het vorm? Omdat het aangetast wordt, wordt het vorm genoemd. Aangetast door wat? Door koude en hitte, honger en dorst, door de vliegen en muggen, de wind en de zon; en door reptielen. Omdat het aangetast wordt, wordt het vorm genoemd.

En waarom noem je het gevoelens? Omdat het voelt, worden het gevoelens genoemd. Wat voelt het? Het voelt plezier (sukha), het voelt pijn (dukkha) en het voelt noch plezier noch pijn. Omdat het voelt, wordt het gevoelens genoemd.

En waarom noem je het perceptie? Omdat het waarneemt, wordt het perceptie genoemd. Wat neemt het waar? Het neemt blauw waar, het neemt geel waar, het neemt rood waar en het neemt wit waar. Omdat het waar neemt, wordt het perceptie genoemd.

En waarom noem je het kammische formaties? Omdat het samengestelde dingen vormt, wordt het kammische formaties genoemd. Wat vormen zij als samengesteld ding? Met als doel voor het bezit hebben van vorm, vormen zij vorm als een samengesteld ding. Met als doel het bezit hebben van gevoel, vormen zij gevoelens als een samengesteld ding. Met als het doel het bezit hebben van perceptie, vormen zij perceptie als een samengesteld ding. Met als doel het bezit hebben van bewustzijn, vormen zij bewustzijn als een samengesteld ding. Omdat zij samengestelde dingen vormen, worden zij kammische formaties genoemd.

En waarom noem je het bewustzijn? Omdat het onderscheidt, wordt het bewustzijn genoemd. Wat onderscheidt het? Het onderscheidt wat is zuur (ambila), bitter (tittaka), scherp (katuka), zoet (madhura), loog (kharika), niet-loog (akharika), zout (lonika) en onzout (alonika). Omdat het onderscheidt, wordt het bewustzijn genoemd.

Een leerling van de Nobelen reflecteert op deze manier: "Ik ben nou in de ban van vorm. Maar in het verleden was ik ook in de ban van vorm op dezelfde manier als ik nu in de ban ben van huidige vorm. Als ik plezier vind in toekomstige vorm, dan ben ik in de toekomst net zo in de ban van vorm als ik nu door huidige vorm ben." Zo gereflecteerd te hebben op deze manier, besteedt hij geen aandacht meer aan vroegere vorm[1], hij vindt geen plezier in toekomstige vorm en is aan het oefenen voor ontnuchtering (nibbida), passieloosheid (viraga) en opheffing [van het lijden] (nirodha) voor huidige vorm.

Een leerling van de Nobelen reflecteert op deze manier: "Ik ben nou in de ban van gevoelens. Maar in het verleden was ik ook in de ban van gevoelens op dezelfde manier als ik nu in de ban ben van huidige gevoelens. Als ik plezier vind in toekomstige gevoelens, dan ben ik in de toekomst net zo in de ban van gevoelens als ik nu door huidige gevoelens ben." Zo gereflecteerd te hebben op deze manier, besteedt hij geen aandacht meer aan vroegere gevoelens, hij vindt geen plezier in toekomstige gevoelens en is aan het oefenen voor ontnuchtering, passieloosheid en opheffing [van het lijden] voor huidige gevoelens.

Een leerling van de Nobelen reflecteert op deze manier: "Ik ben nou in de ban van perceptie. Maar in het verleden was ik ook in de ban van perceptie op dezelfde manier als ik nu in de ban ben van huidige perceptie. Als ik plezier vind in toekomstige perceptie, dan ben ik in de toekomst net zo in de ban van perceptie als ik nu door huidige perceptie ben." Zo gereflecteerd te hebben op deze manier, besteedt hij geen aandacht meer aan vroegere perceptie, hij vindt geen plezier in toekomstige perceptie en is aan het oefenen voor ontnuchtering, passieloosheid en opheffing [van het lijden] voor huidige perceptie.

Een leerling van de Nobelen reflecteert op deze manier: "Ik ben nou in de ban van kammische formaties. Maar in het verleden was ik ook in de ban van kammische formaties op dezelfde manier als ik nu in de ban ben van huidige kammische formaties. Als ik plezier vind in toekomstige kammische formaties, dan ben ik in de toekomst net zo in de ban van kammische formaties als ik nu door huidige kammische formaties ben." Zo gereflecteerd te hebben op deze manier, besteedt hij geen aandacht meer aan vroegere kammische formaties, hij vindt geen plezier in toekomstige kammische formaties en is aan het oefenen voor ontnuchtering, passieloosheid en opheffing [van het lijden] voor huidige kammische formaties.

Een leerling van de Nobelen reflecteert op deze manier: "Ik ben nou in de ban van bewustzijn. Maar in het verleden was ik ook in de ban van bewustzijn op dezelfde manier als ik nu in de ban ben van huidige bewustzijn. Als ik plezier vind in toekomstige bewustzijn, dan ben ik in de toekomst net zo in de ban van bewustzijn als ik nu door huidige bewustzijn ben." Zo gereflecteerd te hebben op deze manier, besteedt hij geen aandacht meer aan vroegere bewustzijn, hij vindt geen plezier in toekomstige bewustzijn en is aan het oefenen voor ontnuchtering, passieloosheid en opheffing [van het lijden] voor huidige bewustzijn.


Wat denken jullie, monniken - is vorm onvergankelijk (nicca) of vergankelijk(anicca)?" "vergankelijk, heer." "En is dat wat vergankelijk is plezierig of lijdensvol?" "Lijdensvol, heer." "En klopt het dan om te zeggen over wat vergankelijk, lijdensvol, onderwerp van verandering is: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"
"Nee, heer."

Wat denken jullie, monniken - zijn gevoelens onvergankelijk of vergankelijk?" "vergankelijk, heer." "En is dat wat vergankelijk is plezierig of lijdensvol?" "Lijdensvol, heer." "En klopt het dan om te zeggen over wat vergankelijk, lijdensvol, onderwerp van verandering is: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"
"Nee, heer."

Wat denken jullie, monniken - is perceptie onvergankelijk of vergankelijk?" "vergankelijk, heer." "En is dat wat vergankelijk is plezierig of lijdensvol?" "Lijdensvol, heer." "En klopt het dan om te zeggen over wat vergankelijk, lijdensvol, onderwerp van verandering is: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"
"Nee, heer."

Wat denken jullie, monniken - is kammische formaties onvergankelijk of vergankelijk?" "vergankelijk, heer." "En is dat wat vergankelijk is plezierig of lijdensvol?" "Lijdensvol, heer." "En klopt het dan om te zeggen over wat vergankelijk, lijdensvol, onderwerp van verandering is: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"
"Nee, heer."

Wat denken jullie, monniken - is bewustzijn onvergankelijk of vergankelijk?" "vergankelijk, heer." "En is dat wat vergankelijk is plezierig of lijdensvol?" "Lijdensvol, heer." "En klopt het dan om te zeggen over wat vergankelijk, lijdensvol, onderwerp van verandering is: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"
"Nee, heer."


"Dus monniken, elke vorm die van vroeger, toekomst of huidige tijd; intern (ajjhatta) of extern (bahiddha)[2]; grof (olarika) of subtiel (sukhuma), inferior(hina) of superoir (panita), verweg (dure) of in het huidige (santike): elke vorm moet gezien worden zoals het werkelijk is met volledige wijsheid (sammappannanaya): "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"

Dus monniken, alle gevoelens, die van vroeger, toekomst of huidige tijd; intern of extern: grof of subtiel; inferior of superior; verweg of in het huidige : alle gevoelens moeten gezien worden zoals ze werkelijk is met volledige wijsheid: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"

Dus monniken, elke perceptie, die van vroeger, toekomst of huidige tijd; intern of extern: grof of subtiel; inferior of superior; verweg of in het huidige : elke perceptie moet gezien worden zoals het werkelijk is met volledige wijsheid: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"

Dus monniken, alle kammische formaties, die van vroeger, toekomst of huidige tijd; intern of extern: grof of subtiel; inferior of superior; verweg of in het huidige : alle kammische formaties moeten gezien worden zoals ze werkelijk is met volledige wijsheid: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"

Dus monniken, elke bewustzijn, die van vroeger, toekomst of huidige tijd; intern of extern: grof of subtiel; inferior of superior; verweg of in het huidige : elk bewustzijn moet gezien worden zoals het werkelijk is met volledige wijsheid: "Dit is van mij. Dit is mijn zelf. Dit ben ik?"


Dit monniken, wordt een leerling van de Nobelen genoemd die neer haalt en niet opbouwt; wie verlaat en niet hecht; verwerpt en niet binnen haalt; wie scheidt en niet ophoopt.

En wat haalt hij neer en bouwt hij niet op? Hij haalt vorm neer en bouwt er niet op. Hij haalt gevoelens neer en bouwt er niet op. Hij haalt perceptie neer en bouwt er niet op. Hij haalt kammische formaties neer en bouwt er niet op. Hij haalt bewustzijn neer en bouwt er niet op.

En wat verlaat hij en hecht hij er zich niet aan? Hij verlaat vorm en hecht er niet aan. Hij verlaat gevoelens en hecht er niet aan. Hij verlaat perceptie en hecht er niet aan. Hij verlaat kammische formaties en hecht er niet aan. Hij verlaat bewustzijn en hecht er niet aan.

En wat verwerpt hij en haalt hij niet binnen? Hij verwerpt vorm en haalt het niet binnen. Hij verwerpt gevoelens en haalt ze niet binnen. Hij verwerpt perceptie en haalt het niet binnen. Hij verwerpt kammische formaties en haalt ze niet binnen. Hij verwerpt bewustzijn en haalt het niet binnen.

En wat scheidt hij en hoopt hij niet op? Hij scheidt vorm en hoopt het niet op. Hij scheidt gevoelens en hoopt ze niet op. Hij scheidt perceptie en hoopt het niet op. Hij scheidt kammische formaties en hoopt ze niet op. Hij scheidt bewustzijn en hoopt het niet op.



Het zo ziend, groeit de geïnstrueerde leerling van de nobelen ontnuchterd van vorm, ontnuchterd van gevoelens, ontnuchterd van perceptie, ontnuchterd van kammische formaties, ontnuchterd van bewustzijn. Ontnuchterd, wordt hij passieloos. Door passieloosheid wordt hij bevrijd. Met volledige bevrijding is er de kennis dat men volledig bevrijd is. Hij onderscheidt dat: "Geboorte is geëindigd, het heilige leven is volmaakt, de taak is gedaan. Er is niets verder voor deze wereld."

Deze monnik wordt een leerling van de nobelen genoemd die noch opbouwt noch neer haalt, maar die de staat van 'al afgebroken' heeft behaald. Die noch hecht noch verlaat, maar die de staat van 'al verlaten' heeft bereikt. Die noch in haalt noch verwerpt, maar die de staat van 'al verworpen' heeft bereikt. Die noch ophoopt noch onderscheidt, maar die de staat van 'al onderscheiden' heeft bereikt.

En wat is het dat hij niet opbouwt of neer haalt, maar de staat van 'al afgebroken' heeft behaald? Hij bouwt vorm niet op of haalt het neer, maar heeft het al afgebroken. Hij bouwt gevoelens niet op of haalt ze neer, maar heeft ze al afgebroken. Hij bouwt perceptie niet op of haalt het neer, maar heeft het al afgebroken. Hij bouwt kammische formaties niet op of haalt ze neer, maar heeft ze al afgebroken. Hij bouwt bewustzijn niet op of haalt het neer, maar heeft het al afgebroken.

En wat is het dat hij niet hecht of verlaat, maar de staat van 'al verlaten' heeft bereikt? Hij hecht niet aan vorm of verlaat het, maar heeft het al verlaten. Hij hecht niet aan gevoelens of verlaat ze, maar heeft ze al verlaten. Hij hecht niet aan perceptie of verlaat het, maar heeft het al verlaten. Hij hecht niet aan kammische formaties of verlaat ze, maar heeft ze al verlaten. Hij hecht niet aan bewustzijn of verlaat het, maar heeft het al verlaten.

En wat is het dat hij niet binnen haalt of verwerpt, maar de staat van 'al verworpen' heeft bereikt? Hij haalt vorm niet binnen of verwerpt het, maar heeft het al verworpen. Hij haalt gevoelens niet binnen of verwerpt ze, maar heeft ze al verworpen. Hij haalt perceptie niet binnen of verwerpt het, maar heeft het al verworpen. Hij haalt kammische formaties niet binnen of verwerpt ze, maar heeft ze al verworpen. Hij haalt bewustzijn niet binnen of verwerpt het, maar heeft het al verworpen.

En wat is het dat hij niet op hoopt of onderscheidt, maar de staat van 'al onderscheiden' heeft bereikt? Hij hoopt vorm niet op of onderscheidt het, maar heeft het al onderscheiden. Hij hoopt gevoelens niet op of onderscheidt ze, maar heeft ze al onderscheiden. Hij hoopt perceptie niet op of onderscheidt het, maar heeft het al onderscheiden. Hij hoopt kammische formaties niet op of onderscheidt ze, maar heeft ze al onderscheiden. Hij hoopt bewustzijn niet op of onderscheidt het, maar heeft al onderscheiden



En naar de monnik wiens geest zo bevrijd is, brengen van verre de devas, samen met Indra, Brahma en Pajapati, eer:

Eer aan jou, O volkomen man,
Eer aan jou, O overtreffende man,
Jij van wie wij zelfs niet weten
Waar jij afhankelijk van
Zo geconcentreerd ben

Noten

[1]De letterlijke vertaling is: "wordt hij onverschillig (anapekho) voor vroegere vorm". Maar onverschilligheid vind ik niet het juiste woord aangezien dat niet past bij de rest van de leer. Daarom denk ik dat er eerder zoiets als geen extra aandacht eraan besteden of het niet langer belangrijk vinden bedoelt wordt.
[2] Intern kan gezien worden als de eigen khandha terwijl extern de khandha van iemand anders is.


Voor gebruik van deze tekst kijk op Copyright