De Verwerkelijkingsweg
Yongjia
Vertaler: Ad van Dun
Bron: http://www.prajna.nl/f_index.htm
Heb je ooit een mens van de Weg gezien?
Er heerst gemak voorbij aandrang en kennis,
geen vechten meer tegen verwarring of jagen naar waarheid.
Het wezen van onwetendheid zélf is de Boeddha-natuur,
en het onwezenlijke lichaam van illusies is het Dharma-lichaam.
In volledig bewustzijn bezit het Dharma-lichaam geen objecten.
Jouw ware aard is Boeddha-natuur, bron van alle dingen.
De vijf bestanddelen van bestaan1 komen
en gaan als richtingloze wolken,
de drie vergiften2 zijn luchtbellen
die verschijnen en verdwijnen.
Realiseer Zodanigheid, en er bestaan geen zelf en geen dingen meer,
en alle helse karma is ogenblikkelijk opgelost.
Als ik hiermee een onwaarheid verkondig,
laat mijn tong dan eeuw op eeuw worden uitgerukt.
Rechtstreeks ontwaken vervolmaakt het tijdloze Zen van je ware aard,
alle paramita's3 en de duizenden geschikte
methoden zijn beschikbaar.
Droom - en er zijn de zes bestaanswerelden;4
ontwaak - en het grootste universum is onvindbaar.
Geen fout, geen geluk, geen verlies, geen winst:
niets te vinden in Nirvana.
Als de spiegel geen schoonmaak meer behoeft,
is zijn schittering onbeperkt zichtbaar.
Immers, wie staat er los van denken en schepping?
Het ongeborene wordt verwerkelijkt binnen het geborene.
Kan een houten pop soms boeddhaschap bereiken
door beoefening van niet-denken?
Laat de vier elementen van dit lichaam hun gang gaan,
drink en eet in Nirvana.
Verschijnselen zijn ledig, alles is vergankelijk;
dat is het volmaakt gewaarzijn van alle verlichte Zodanigen.
Waarachtig monnikschap is zekerheid van visie;
ontbreekt jou dat, vraag me dan wat je maar wil.
Boeddha's Weg van Helder Gewaarzijn richt zich op de wortel
en verliest zich niet in takken en gebladerte.
Het wensvervullend juweel wordt miskend door mensen;
maar je kunt het vinden in de Tathagata schoot.
Het zesvoudig functioneren5 - niet
"zijnde" en niet "niet-zijnde" -
is van één volmaakte lichtheid, niet gevormd en niet vormloos.
Verhelder je vijfvoudige visie,
en je vervolmaakt het vijfvoudig subtiele vermogen.6
Zodra je de waarheid ervaart,
is het met alle gissen gedaan.
Kijk, je kunt weerkaatsingen zien in een spiegel,
maar kun je de maan grijpen in het water?
Je moet de weg nu eenmaal alleen bewandelen,
maar weet: alle wijzen kuieren op dezelfde Vredesweg.
Volg deze oude Weg met een licht hart,
niemand zal zich storen aan je wilde blik en harde knoken.
Een nakomeling van de Boeddha verkiest armoe,
maar die armoe heeft geen betrekking op de Dharma.
Want een voddenpij tekent weliswaar het haveloos lijf,
maar het is een onbetaalbare geest die daar huist.
En dat zeldzaam juweel is vrij inzetbaar
bij hulp aan anderen of bij het voeden van bezieling.
Het drievoudig lichaam en de viervoudige
wijsheid komen eruit voort,
de zes krachten en de acht bevrijdingen worden erdoor bezegeld.7
Een goede leerling gaat direct naar de bron;
maar gemiddeld of gebrekkig, aarzelt men zich bloot te geven.
Want de vuile dracht dreigt verloren te gaan,
de trots in de strijd om uiterlijkheid.
Laat mensen mij verwerpen of beschimpen:
zij proberen de hemel te onsteken met een lucifer.
Als ik hen hoor, proef ik nectar,
en ik besef het wonder van dit ogenblik.
Scheldwoorden zijn een verhulde zegen,
en mijn belediger is mijn beste leraar.
Bewustzijn dat ruimte biedt aan laster en belediging
geeft blijk van ongeboren mededogen en verdraagzaamheid.
Laten we overdracht en onderricht belichamen,
stralend meditatie en wijsheid beoefenen, zonder hang naar leegte.
Ik sta niet alleen in deze verwerkelijking:
Boeddha's, ontelbaar als zandkorrels, gaven er al blijk van.
Ik spreek onbevangen, en brul als de Dharma-leeuw,
een klank waar alle beesten van krimpen.
Maar terwijl zelfs de olifant onwaardig de vlucht neemt,
luistert de hemelse draak rustig, en verheugt zich.
Vroeger trok ik door bergen en rivieren,
op zoek naar meesters en onderricht in Zen.
Sinds ik het pad naar Huineng leerde kennen,
leef ik voorbij geboorte en dood.
Wandel in Zen of zit in Zen,
op je gemak, sprekend of stil, lopend of staand.
Blijf sereen, zelfs als jou een zwaard wordt getoond:
een heldere geest is niet vatbaar voor gif.
Ook onze leraar Shakyamuni ontmoette zijn leraar Dipamkara
slechts na talloze eeuwen van geduld-ascese.
Want geboorte en dood,
zij volgen elkaar in een onophoudelijke keten.
Wie de Wet van het Ongeborene direct verwerkelijkt,
staat los van vreugdevolle roem of pijnlijk verlies.
Ik verblijf op afgelegen plaatsen,
in bergen en dalen, temidden van dennen.
Zorgeloos oefen ik in bescheiden onderkomens
en geniet van onbekommerd leven.
Wie de waarheid kent, gaat ontspannen zijn gang,
onverklaarbaar naar wereldse maatstaven.
Deugdzaamheid beoefenen om de hemel te verdienen,
is als het afvuren van een pijl in de lucht.
De kracht gaat verloren en de pijl valt ter aarde,
en met hem alle verdienste.
Onvoorwaardelijk leven is heel anders:
je stapt rechtstreeks in het rijk van Zodanigheid.
Ga naar de wortel, negeer de takken.
Het is als helder maanlicht dat sprankelt in kristal.
Ken dit juweel van verwerkelijking,
en gebruik het voor jezelf en voor anderen.
De maan rijst boven de rivier, de wind strijkt door de bomen:
een eindeloze nacht, puur en kalm - wat is dit?
Het richtlijn-juweel van de Boeddha-natuur
dat zijn zegel drukt in bewustzijnsgrond.
Dauw, nevel, wolken, mist,
zij vormen onze ware dracht.
De bedelnap die draken onderwierp,
de staf die rinkelend vechtende tijgers kalmeerde:
het zijn geen oude zinloze fabeltjes,
maar levende symbolen van de onbetaalbare Zodanigheidsscepter.
Echtheid of waan, zoek er niet naar en vermijd het niet:
beide zijn volledig leeg en vormloos.
Leeg noch vormloos
is levende Zodanigheid.
De stralende bewustzijnsspiegel weerkaatst al wat zich vertoont,
zijn grenzeloos licht doordringt ontelbare werelden.
Alle bestaansvormen, de tienduizend ervaringen,
zij verrijzen lichtend, zonder binnen of buiten.
Cultiveer geen leegte door oorzaak en gevolg te negeren;
dat is roekeloos, verwarrend, en nodigt tot onheil.
De leegte ontlopen en vormen koesteren is net zo verkeerd:
je springt in het vuur om verdrinking te voorkomen.
Illusie verwerpen en de waarheid omarmen
past mooi in de geest van voorkeur en afkeer,
maar een leerling die zo zijn oefening vormt,
verwisselt een dief met zijn eigen zoon.
Inbreuk op de Dharma-weelde en afbreuk aan Ontwaken
komen altijd voort uit relatieve bewustzijnsniveau's.8
Wees je hiervan rechtstreeks gewaar, beoefen Zen,
en verwerkelijk het Ongeborene, de wijsheid van alle boeddha's.
Wees moedig, gebruik het zwaard van Gewaarzijn,
zijn kling is scherp en schittert als bliksem,
het snijdt door verwarring en waan,
van stervelingen en demonen.
Laat de Dharma-donder beuken, sla de Dharma-trom,
spreid de wolken van mededogen, sproei de regen van gelukzaligheid.
Draken en olifanten staan de talloze schepselen terzijde,
en begeleiden de vijf families in de drie voertuigen.9
De melk van de Himalaya's is zuiver en rijk,
het levert de heerlijke boterthee waarvan ik steeds weer geniet.
Het ene wezen doordringt alle wezens.
De ene werkelijkheid bevat alle werkelijkheden.
Eén maan is zichtbaar in alle wateren,
en al die manen zijn deze ene maan.
Het waarheidslichaam van alle boeddha's ben ik zelf,
mijn aard is een met alle Zodanigen.
Elk stadium van oefening bevat alle andere stadia,
zonder vorm, zonder denken of handelen.
Knip met je vingers, en tachtigduizend deuren gaan open,
en de drie tijden smoren in een ogenblik.
Namen en begrippen en andere bedenksels
hebben niets van doen met innerlijke Wijsheid.
Het valt niet te prijzen of af te keuren,
want het heeft geen raakpunten, net als de ruimte.
Het is op een serene manier altijd aanwezig,
dus doe geen moeite om het te zoeken.
Je kunt het niet vasthouden of loslaten;
doe niets, het is er.
Zijn stilte spreekt, maar het spreekt in stilte.
Zijn onbaatzuchtige vrijgevigheid zet de poort wijd open.
Vraag je me, welke leer ik verkondig,
dan noem ik het de kracht van grenzeloze Wijsheid.
Wie zal zeggen, of ik het goed heb of verkeerd,
zelfs de lichtwezens mogen ernaar gissen.
Na zovele jaren van beoefening,
kan ik niet anders dan jou de waarheid vertellen.
"Hijs de Dharma-vlag, verkondig onze Huis-leer",
dat is wat Boeddha verklaarde aan Huineng.
In India was Mahakashyapa de eerste der achtentwintig
stamhouders die de Lamp droegen en doorgaven.
Oostwaarts kwam de Dharma naar het Rijk van het Midden,
met Bodhidharma als eerste stamhouder.
Zijn gewaad ging, zoals bekend, over op zes stamhouders
en later op tallozen die de Weg hebben verwerkelijkt.
Het ware hoeft niet gevestigd te worden, het onware heeft geen bestaansgrond.
Als elk idee van bestaan en niet-bestaan wegvalt, is alles leeg.
De twintig leringen over leegte zijn slechts bedoeld om jou te ontknopen,
zij belichamen niets anders dan de ene aard van Zodanigheid.
Subjectieve geest werkt door middel van ervaringsobjecten,
maar subject en object zijn als stof op de spiegel.
Stofvrij schittert de spiegel.
Als denken en dingen vergeten zijn, openbaart zich de ware aard, .
We leven in de Tijd van Afloop en in een droeve wereld,
waar schepselen behoeftig zijn, en zich moeilijk voegen.
Boeddha's tijd ligt ver achter ons, en de verwarring is groot.
De waan is sterk, de oefening zwak: angst en haat gedijen.
Sommigen horen de Directe Weg van Zodanigheid,
en zouden er het liefst niets van heel laten.
Begeerte is een bron van lijden.
Belast anderen niet met de schuld van je eigen daden.
Wil je niet langer lijden, minacht dan niet langer
het Dharma-wiel dat de Zodanige aan het rollen bracht.
In het sandelwoud
groeien enkel sandelbomen.
De leeuw rust in het dichte groen, en zwerft rustig en alleen,
zonder andere dieren of vogels in zijn buurt.
Leeuwejongen volgen de ouderen,
en zelfs driejarigen weten al te brullen.
Een vos, zelfs al volgt hij het spoor van de koning der Leringen,
opent na honderd jaar vergeefs zijn slimme bek.
Het radicale Rechtstreeks Onderricht staat los van persoonlijke gevoelens,
er is geen plaats voor twijfel of besluiteloosheid.
Deze monnik zegt dit niet om onrust te zaaien,
maar enkel om je te wijzen op de valstrikken van eigenwaan en cynisme.
Goed is niet goed, fout is niet fout:
maar een haartje ernaast, betekent duizenden mijlen afstand.
Een draken-meisje dat zich hield aan de bron, verwierf boeddhaschap,
terwijl een monnik die zijn weg verzaakte, in de hellen werd herboren.
In mijn jeugd vergaarde ik kennis
door het lezen van verhandelingen en commentaren.
Ik verloor me in vormen en namen, moeizaam en zinloos
als het ordenen van zandkorrels, diep op de oceaanbodem.
De Boeddha had het over mij, toen hij zei:
"Wat win je met het tellen van andermans schatten?"
Ik besefte hoe ik jarenlang op een dwaalspoor zat
en zinloos rondzwierf.
Door onze vervormde neigingen en verkeerde visie
wordt de rechtstreekse vervolmaking van de Zodanige niet begrepen.
Mensen van het Smalle Pad oefenen wel, maar zonder mededogen;
wereldse geleerden bezitten kennis, maar geen wijsheid.
In hun onwetendheid en dwaze uitleg,
zoeken zij naar een wijzende vinger aan de lege hand.
Zij houden de vinger voor de maan, zo ondermijnen zij hun oefening
en scheppen ingewikkeldheden van zintuig en objecten.
Maar als er niets meer wordt waargenomen, ontmoet je de Zodanige,
dan heet je werkelijk de Soevereine Ziener.
Wie de waarheid kent, ondervindt nergens karmische hinder;
ken je de ware leegte niet, dan zul je je schulden moeten aflossen.
Het is als iemand die honger lijdt en een vorstelijk diner afwijst,
of iemand die ziek is en het doktersrecept weigert.
Beoefen Zen in deze wereld van verlangens,
als een lotusbloem die bloeit temidden van de vlammen.
Zelfs Pradhanasura, al schond hij de geboden,
ontwaakte in het Ongeborene en verwierf zijn boeddhaschap.
Allen horen het angstvrije onderricht, het brullen van de leeuw -
hoe zal het degenen vergaan die halsstarrig blijven dralen?
Zij verwaarlozen de richtlijnen, verliezen hun wijsheid,
en miskennen de open deur naar verborgen Zodanigheid.
Twee monniken - de een voor sexueel wangedrag, de ander voor moord
-
werden ooit onbillijk veroordeeld door de zwakke vlam van Upali's wijsheid.
Maar zij vonden verlichting dankzij het grote wezen Vimalakirti,
en hun verwarring smolt als sneeuw voor de zon.
De onvoorstelbare kracht die schepselen bevrijdt,
werkt op een oneindig aantal manieren.
Om in de vier offergaven10 te voorzien,
heb je aan duizend goudstukken nog niet voldoende.
Beenderen en vlees tot stof laten vergaan, weegt niet op
tegen woorden die garant staan voor een sprong over talloze tijdperken.
Dit is de hoogste, soevereine Waarheid,
de ervaring van ontelbare Zodanigen.
Wetend wat de waarde is van dit wensvervullend bewustzijnsjuweel,
deel ik het met eenieder die het in vertrouwen aanvaardt.
Voor wie helder gewaar is, bestaat er niets,
geen mens en geen Boeddha.
Alle werelden van het universum zijn als zeeschuim,
heiligen en wijzen zijn als bliksemschichten.
Zelfs een witgloeiend rad van ijzer op mijn hoofd
verbreekt deze grote verwerkelijkte oefening niet.
Laat demonen de zon bevriezen en de maan verhitten,
zij vormen geen beletsel voor de waarheid van deze woorden.
Want wanneer een olifant het rijtuig voorttrekt,
kan een sprinkhaan dan de doortocht verhinderen?
Olifanten passen niet in een konijnenspoor,
verlichting kan men niet benoemen.
Laat gebrekkige visie niets afdoen aan het absolute.
Ontbreekt het jou aan inzicht, dan schenkt dit Lied de sleutel.
N O T E N
De 5 bestanddelen [skandha]: 1. vorm, 2. gevoel, 3. denken, 4. wens, 5. besef. « terug naar de tekst »
De 3 vergiften [akushala]: 1. begeerte (haan), 2. haat (slang), 3. onwetendheid (varken). « terug naar de tekst »
De 6 vervolmakingen [paramita]: 1. vrijgevigheid, 2. beheersing, 3. geduld, 4. inzet, 5. meditatie, 6. wijsheid. « terug naar de tekst »
De 6 bestaanswerelden [gati]: 1. hemelwezens [deva], 2. demonen [asura], 3. mensen, 4. dieren, 5. hongerige geesten [preta], 6. hellewezens [naraka]. « terug naar de tekst »
De 6 zintuigen [shadayatana]: 1. oog, 2. oor, 3. neus, 4. tong, 5. lijf, 6. brein. « terug naar de tekst »
De 5 visies van een boeddha [chakshu]: 1. fysiek -, 2. goddelijk -, 3. prajna-, 4. dharma-, 5. boeddha-oog.
De 5 vermogens [bala]: 1. vertrouwen, 2. energie, 3. aandacht, 4. concentratie, 5. inzicht. « terug naar de tekst »
De 3 lichamen [trikaya]: 1. nirmanakaya - veranderingslichaam, 2. sambhogyakaya - zaligheidslichaam, 3. dharmakaya - waarheidslichaam
De 4 wijsheden: 1. de spiegelende wijsheid, 2. de wijsheid van gelijkheid, 3. de wijsheid van onderscheidend vermogen, 4. de vervolmakende wijsheid.
De 6 krachten [abhijna]: 1. helderziendheid, 2. helderhorendheid, 3. gedachten lezen, 4. herinnering van vorige levens, 5. helderwetendheid, 6. zelfkennis.
De 8 bevrijdingen [vimoksha]: 1. besef van interne en externe vormen, 2. besef van externe vormen, 3. besef van schoonheid, 4. verwerkelijking van veld van onbegrensde ruimte, 5. verwerkelijking van veld van onbegrensd bewustzijn, 6. verwerkelijking van veld van afwezigheid, 7. verwerkelijking van veld van waarneming noch niet-waarneming, 8. wegvallen van besef en gevoel « terug naar de tekst »
Letterlijk: "...uit het achtste, zevende en zesde
bewustzijn".
In het Boeddhisme worden meerdere bewustzijnsniveau's onderscheiden:
1 t/m 6 hangen samen met de zes zintuiglijke functies
7 heet manas, bron van ik-besef
8 is alaya, voorraad-bewustzijn of karmische bewaarplaats « terug
naar de tekst »
Draken en olifanten: bodhisattva's en hemelwezens.
De 5 families: 1. wereldlijk, 2. Hinayana, 3. Bodhisattva's, 4. twijfelend, 5. andersdenkend
De 3 voertuigen: 1. shravaka's (luisteraars), 2. pratyeka boeddha's (afzonderlijk ontwaakten), 3. bodhisattva's (verlichtingswezens) « terug naar de tekst »
De 4 offergaven aan monniken: 1. kleding, 2. voedsel, 3. onderdak, 4. medicijn. « terug naar de tekst »
Bronnen:Lu K'uan Yu: Ch'an and Zen teaching (Series III). London 1962
Suzuki, D.T.: Manual of Zen Buddhism. Grove Press 1960
White Wind Zen Community (http://wwzc.org/translations/shodoka.htm)
Voor gebruik van deze tekst kijk op Copyright